Open brief van Maja Mischke aan de Wethouder Onderwijs van Amsterdam

Deze Open Brief verscheen op 28 november, de dag dat Pieter Hilhorst werd aangesteld als de nieuwe wethouder Onderwijs, Jeugd en Financiën van Amsterdam, op blz. 26 van het Parool en op Maja’s blog Hoofd, Hart en Handen. (Met toestemming van Maja hier geplaatst.)

Het lijkt me dat onderwijswethouders van andere gemeenten, maar ook de Minister van Onderwijs, zich deze brief ter harte kunnen nemen.

Geachte wethouder, beste Pieter,

Allereerst wil ik je van harte feliciteren met je nieuwe baan. Ongelofelijk: wethouder in de mooiste stad van Nederland en dan ook nog met Onderwijs in je portefeuille! Ik wens je daarom een succesvolle periode toe met veel energie, daadkracht en steun van bondgenoten, zowel hier in Amsterdam als in Den Haag. Er is nog veel te doen en te bereiken voor jou en je ambtenaren, want niet elk kind in Mokum heeft het onderwijs dat het nodig heeft. Juist buiten de Ring.
En dat is de tweede reden dat ik je deze brief schrijf.

Vijf jaar geleden ben ik als lerares Nederlands van een ‘witte’ school in Amsterdam Zuid, met bijna uitsluitend leerlingen uit bevoorrechte kringen, overgestapt naar een ‘zwart’ vmbo in Amsterdam Nieuw-West. De leerlingen daar zijn heel anders. Net zo lief. Misschien nog wel liever. Maar heel anders. Ik zal je wat voorbeelden geven.
Ik had een leerlinge in de klas die haar huiswerk niet had gemaakt, omdat de avond ervoor haar vaders nieuwe taxi pal voor het ouderlijk huis in Geuzenveld in de fik was gestoken. Helemaal uitgebrand.
Ik had een leerlinge die afwisselend periodes wèl en niet op school kwam. Ze liep wel eens weg van huis, omdat haar vader haar sloeg. Uiteindelijk is ze tegen haar wil door hem naar Marokko gebracht om ergens in een achteraf dorp door haar oma ‘netjes’ te worden grootgebracht.
Er zijn leerlingen die hun vader, broers, neven op school halen om een -in de kiem vrij onschuldig- conflict in een grootscheepse vechtpartij op te lossen. Ondanks bewaking aan de poort komen ze soms het schoolplein op, zelfs de klaslokalen binnen.
Ik heb veel leerlingen die bijna nooit een compliment krijgen en dat anderen nauwelijks gunnen. Maar elkaar uitschelden, treiteren, het bloed onder de nagels vandaan jennen: dat hebben ze wel ergens geleerd.
Ik heb zeer regelmatig rapportenbesprekingen met ouders die geen jota snappen van het Nederlandse schoolsysteem, zelfs niet van de Nederlandse taal. Dus komen er oudere broers of zussen mee om te tolken. Het is een keer voorgekomen dat een leerling van mij een keiharde klap kreeg naar aanleiding van slechte cijfers. Terwijl ik erbij zat.

Je snapt het Pieter, een wereld van verschil. Op zeven minuten fietsen van waar ik woon (nog nèt binnen de Ring), staat een school alsof het op een andere planeet is.

De ouders houden net zoveel van hun kinderen als de ouders op de school in Zuid, daar gaat het niet om. Ze hebben juist grote offers gebracht, fysiek en emotioneel, om te proberen hun nakomelingen een beter leven te bieden dan zij zelf hebben gehad. Scholing, een beroepsopleiding, een toekomst: dat willen ze voor hun kinderen. Maar ze hebben geen idee hoe dat te bereiken en in te schatten welke mogelijkheden er zijn. Velen van hen kunnen nauwelijks lezen of schrijven. Het ondertekenen van een cijferlijst gebeurt met grote moeite, waarbij het kind beschaamd wegkijkt of verontschuldigend grinnikt.

Ouders in Zuid hebben bij wijze van spreken het nummer van de Inspectie (en binnenkort dat van jou!) bij hun favoriete contacten staan in hun gsm en weten precies waar hun kinderen recht op hebben.
De ouders van mijn leerlingen willen dat hun vmbo’ers advocaat of chirurg worden. Ze hebben oprecht geen idee. En mijn leerlingen weten dat. Het draagt niet bij aan hun zelfbeeld. Ze zouden zo graag ouders willen die hen de weg kunnen wijzen in de wereld. Elk kind heeft zulke ouders nodig.

Het overgrote deel van de leerlingen van mijn school mocht aan het eind van de basisschool niet meedoen aan de CITO-toets en kreeg daarna een test om achterstanden en IQ te bepalen. In de dossiers staan waarden tussen de 75 en 85 genoemd: grenzend aan zwakbegaafd. Dat zijn ze echter zeker niet. Toch vinden mijn leerlingen zichzelf daardoor dom en denken ze dat ze niets kunnen leren of bereiken. Terwijl hun ouders vasthouden aan een droom, weten zij beter. Dat geeft stress.

Als mijn leerlingen naar school komen (de absentiecijfers zijn hoog) zitten ze de hele dag in een verveloos, verouderd en vervallen schoolgebouw, waarin het ’s zomers te warm is… en ’s winters ook, want de centrale thermostaat is niet meer afstelbaar. Soms is het trouwens ook ijskoud: dan is de verwarming compleet uitgevallen.
Er zijn computers, maar niet genoeg en er zijn er altijd wel een paar onklaar (gemaakt). Er zijn smartboards, terwijl veel lokalen niet verduisterd kunnen worden wegens kapotte Luxaflex. Een leerlinge maakte ooit de opmerking: “Waarom noemen ze het eigenlijk Luxeflex, juffrouw? Het is gewoon oude kapotte rotzooi, net als deze hele school!”
Deze kwetsbare pubers vinden het terecht onrechtvaardig dat zij in zo’n gebouw, met dergelijke faciliteiten les krijgen. Zijn ze niet meer waard, vragen ze zichzelf af. Zij hebben er helemaal niks aan dat er nu al jaren gepraat wordt over geplande nieuwbouw. Zij zitten immers NU op school.

Elk kind heeft recht op goed onderwijs. Maar juist deze leerlingen uit Nieuw-West hebben de beste school en het beste onderwijs NODIG. Het is voor hen immers de enige manier om hun buurt uit te komen en op een positieve manier deel uit te gaan maken van de stad. School biedt hen de enig mogelijke verbinding met de rest van de wereld, de kans om volwaardige burgers te worden met een passende opleiding en vooruitzichten op een goede baan. Hun ouders willen dat en zij willen dat ook: erbij horen, participeren.

Beste Pieter, ik denk dat jij (net als ik en iedereen) wil dat alle leerlingen in onze stad het onderwijs krijgen dat zij nodig hebben. Ook als hun scholen buiten de Ring staan.
Juist als hun scholen buiten de Ring staan.
Ze hebben er vanzelfsprekend recht op. Maar als ze het niet krijgen, moet daar uiteindelijk door ons allen een hoge prijs voor worden betaald. Voortschrijdende segregatie langs etnische en culturele lijnen is immers een kwalijke èn kostbare zaak. En je bent ook wethouder van Financiën, dus tel uit je winst…

De beste scholen, de beste leraren, het beste onderwijs: juìst buiten de Ring.
Laten we er werk van maken!

Met vriendelijke groet,

Maja Mischke

Over Dick van der Wateren

Sinds voorjaar 2017 heb ik een filosofische praktijk, De Verwondering, in Amsterdam. Ik sta voor de klas op het Eerste Christelijk Lyceum in Haarlem en begeleid dagelijks talentvolle en begaafde leerlingen die meer uitdaging nodig hebben, of coach leerlingen die een probleem hebben waar we samen een oplossing voor vinden. Daarnaast ontwikkel ik digitaal lesmateriaal en video's voor Flip de Klas. Daarnaast heb ik een jarenlange ervaring als aardwetenschapper (o.a. in Antarctica en Afrika) en wetenschapsvoorlichter. Werken met jongeren is mijn passie. Voor mij zijn tieners zo'n beetje de leukste mensen. Ze hebben een enorme levenslust, zijn creatief, hebben originele ideeën - soms op het bizarre af - en kunnen zich nog alle kanten op ontwikkelen. Ik beschouw het als een voorrecht aan die ontwikkeling te kunnen bijdragen.

Nog geen reacties ... Wees de eerste die een reactie plaatst!

Geef een reactie of deel je eigen ervaringen.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: